ನನ್ನ ಅತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಗೋಸಾಕಣೆ

ನನ್ನ ಅತ್ತಿಗೆ (ಅಂದರೆ ಹಿರಿಯ ಕವಿ, ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಉಳ್ಳಾಲದ ಮಾಜಿ ಶಾಸಕ ದಿವಂಗತ ಬಿ. ಎಂ. ಇದಿನಬ್ಬರ ಹಿರಿಯ ಸೊಸೆ) ತನ್ನ ಗಂಡನ ಮನೆಗೆ ಕಾಲಿಡುವಾಗ ಅವರ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬಂದದ್ದು ಒಂದು ಹಸು. ನನ್ನ ಅತ್ತಿಗೆಯ ತಂದೆಯ ಪ್ರಧಾನ ವೃತ್ತಿಯೇ ಗೋಸಾಕಣೆ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆದುದರಿಂದ ಅತ್ತಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಹಸುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಒಡನಾಟವಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಪತಿಯ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವಾಗ ಒಂದು ಹಸುವನ್ನೇ ಮಗಳಿಗೆಂದು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರಂತೆ ಅವರ ತಂದೆ. ತವರು ಮನೆ ಕೊಟ್ಟ ಹಸುವಿನ ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ಕವಿ ಇದಿನಬ್ಬರ ಮನೆಯ ಸೊಸೆಯಾದರು.

   ನಾನು ಕಂಡಂತೆ ಅತ್ತಿಗೆ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು.(ಅವರ ಹೆಸರು ಆಯಿಶಾ ಎಂದು. ಇದಿನಬ್ಬರ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಬಿ. ಎಂ. ಭಾಷಾ ಅವರ ಪತ್ನಿ) ತನ್ನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಕಷ್ಟ ಪರಂಪರೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ಹಸುಗಳ ಜೊತೆಗೇ ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಕಳೆದವರು. ಗಂಡನ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಒಂಟಿತನ ಕಾಡಿದಾಗೆಲ್ಲ ಅಪ್ಪ ಕೊಟ್ಟ ಹಸುವೇ ಜೊತೆಯಾಗಿತ್ತಂತೆ. ಆಗ ಇದಿನಬ್ಬರು ಶಾಸಕರಾಗಿರುವ ಆರಂಭ. ಶಾಸಕರ ಪುತ್ರನಾಗಿದ್ದರೂ ಪತಿಯೂ ಆರಂಭದ ಜೀವನವನ್ನು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲೇ ಕಳೆದವರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅತ್ತಿಗೆ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮೂವತ್ತು ಸೆಂಟ್ಸ್ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಗೋ ಸಾಕಾಣೆಯ ಕನಸು ಕಂಡರು. ಹೇಗೂ ತಂದೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಒಂದು ಹಸು ಇತ್ತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹಸುಗಳನ್ನು ತಂದು ಸಾಕಿದರೆ ಹೇಗೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದರಂತೆ. ಹಾಗೆ ಭೂಮಿಗಿಳಿಯಿತು ಅವರ ಗೋಸಾಕಣೆಯ ಕನಸು. ಇದು ಸುಮಾರು 30-40 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕತೆ. ಅವರ ಕನಸು ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಭೂಮಿಯಿಂದೆದ್ದು ಗಿಡವಾಗಿ ಮರವಾಗಿ ಫಸಲು ಬಿಡತೊಡಗಿತು. ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಲ ಆ 30 ಸೆಂಟ್ಸ್ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ವಿವಿಧ ತಳಿಯ ಹಸುಗಳನ್ನು ಸಾಕಿ ಉಳ್ಳಾಲದ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನೇ ಮಾಡಿದರು. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪತಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಟಗಳು ಎದುರಾದಾಗ ಇವರ ಗೋಸಾಕಾಣೆಯೇ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದುದನ್ನು ಅಣ್ಣ ಭಾಷಾ ಅವರು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಇದಿನಬ್ಬರು ಮಂಗಳೂರಿನ ಒಮೆಗಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಖ್ಯಾತ ವೈದ್ಯರೊಬ್ಬರು ದೊಡ್ಡಪ್ಪನೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ‘‘ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಹಾಲು ಕುಡಿದು ಬೆಳೆದಿದ್ದೇನೆ ಸಾರ್’’ ಎಂದು. ಅತ್ತಿಗೆಯ ಹಟ್ಟಿಯ ಹಾಲು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಲು ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಲೆಂದೂ, ಔಷಧಿಗೆಂದೂ, ನೀರು ಬೆರಸದ ಹಾಲೆಂದೂ ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಕಾರಣವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಹಾಲು ಕೊಳ್ಳುವವರಿದ್ದಾರೆ.

  ಈ ದನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅತ್ತಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟ ಸಣ್ಣದೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಅತ್ತಿಗೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ ಜಾಗದ ಕೊರತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಜಾಗದಲ್ಲಿ 60 ಹಸುಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದು ಎಂದರೆ ಸಣ್ಣ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿದೇಶಿ ತಳಿಯ ಹಸುಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಹಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಧುನಿಕೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಳ್ಳಿ ನೀರು, ಬೆಳಕು ಇತ್ಯಾದಿಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಸೆಗಣಿ, ಮೂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದ್ದವು. ಆದರೂ ಸೆಗಣಿಯ ವಾಸನೆ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ನೆರೆಹೊರೆಗೆ ತೊಂದರೆ ನೀಡುವುದು ಸಹಜ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ತಿಗೆ ಗೋಸಾಕಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕೈತುಂಬಾ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿರುವುದೂ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆ ಕಿಚ್ಚು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತ್ತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳಿಗೆ, ಪುರಸಭೆಗಳಿಗೆ, ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿ ಅರ್ಜಿಗಳು, ಗುಪ್ತ ದೂರುಗಳು ಹೋಗುವುದು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಆಗಾಗ ಮನೆಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದಾಳಿ ನಡೆಸುವುದು ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಹಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೆಚ್ಚಿ ಮರಳಿ ಹೋಗುವುದು ನಡೆದೇ ಇತ್ತು. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಯಾವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ.

  ಎಲ್ಲೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗದೇ ಇದ್ದಾಗ ಕಿಡಿಗೇಡಿಗಳು ಆಗ ಶಾಸಕರಾಗಿದ್ದ ಇದಿನಬ್ಬರಿಗೇ ಅನಾಮಿಕ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪತ್ರ ಬರೆಯತೊಡಗಿದರು. ತನ್ನ ಮನೆಯವರಿಂದ ಇತರರಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಇದಿನಬ್ಬರು ಯಾವತ್ತೂ ಸಹಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದಿನಬ್ಬ ಮತ್ತು ಅವರ ಪುತ್ರ ಭಾಷಾ ಅವರ ಮನೆ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ, ಹಟ್ಟಿಯ ಸೆಗಣಿಯ ವಾಸನೆ ಇದಿನಬ್ಬರ ಮೂಗಿಗೂ ಬಡಿದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಅಗಾಧ ಬೆಲೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವರು ದೊಡ್ಡಪ್ಪ. ಆದುದರಿಂದ ಅವರು ಅದನ್ನು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಿಂದಲೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಮನೆಗೇ ತಳ್ಳಿಅರ್ಜಿಗಳು, ದೂರು ಅರ್ಜಿಗಳು ಬಂದರೆ ಏನು ಮಾಡುವುದು? ಆಗ ಸ್ವತಃ ಇದಿನಬ್ಬರೇ ಹಿರಿಯ ಮಗನನ್ನ ಕರೆದು ಹಟ್ಟಿಯ ಕುರಿತಂತೆ ತನ್ನ ಆಕ್ಷೇಪವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರಂತೆ. ಈಗ ಮಗನಿಗೆ ಧರ್ಮ ಸಂಕಟ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದಿನಬ್ಬರನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಎನ್ನುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಯಿತು. ಆಗ ಅಣ್ಣ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದರು. ‘ಯಾವುದಾದರೂ ಹಿರಿಯ ಕವಿಗಳು ಗೋವುಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಬರೆದ ಕವಿತೆ ಇದೆಯ?’’ ಎಂದು ಕೇಳಿದರು.
ನಾನೂ ಆಲೋಚಿಸಿದೆ. ಅಣ್ಣನ ಸಮಸ್ಯೆ ನನಗೆ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ತಕ್ಷಣ ನಾನು ಕುವೆಂಪು ಬರೆದಿರುವ ‘ಗೊಬ್ಬರ’ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಅಣ್ಣನಿಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಅದರ ವಾಕ್ಯಗಳ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಅದರಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣನಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೆ. ಅಣ್ಣನಿಗೋ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷವಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಗೊಬ್ಬರದ ಕುರಿತಂತೆ ಹೀನಾಯವಾಗಿ ನೋಡುವ ಜನರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಕುವೆಂಪು ಬರೆದ ಮೊದಲ ಕವಿತೆ ಅದು. ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮೊದಲ ಬಂಡಾಯ ಕವಿತೆ. ಗೊಬ್ಬರದ ಬಗ್ಗೆ ಹೀನಾಯವಾಗಿ ನೋಡುವ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ದಿನ ಗೊಬ್ಬರವಾಗಲೇ ಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತಾ, ಗೊಬ್ಬರದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಕುವೆಂಪು ಆ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅಣ್ಣ ಒಂದು ಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ಆ ಕವಿತೆಯನ್ನು ತಂದೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟರಂತೆ. ದೊಡ್ಡಪ್ಪನಿಗೆ ಆ ಕವಿತೆ ನೋಡಿ ತುಂಬಾ ಖುಷಿಯಾಯಿತಂತೆ. ಆದರೂ ಆ ಕವಿತೆಯ ಹಿಂದೆ ನಾನೂ ಇದ್ದೇನೆ ಎನ್ನುವ ಅನುಮಾನ ಅವರಿಗೆ ಕಾಡಿತ್ತು ಎಂದು ನನಗೂ ಗೊತ್ತು. ಆದರೆ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಯಾವತ್ತೂ ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದಿನಬ್ಬರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಯಾರ ದೂರನ್ನೂ ಕಿವಿಗೆ ಹಾಕುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ಇದಿನಬ್ಬರಿಗೆ ತನ್ನ ಸೊಸೆಯ ಕೆಲಸದ ಕುರಿತಂತೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೆಮ್ಮೆಯಿತ್ತು. ನನ್ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಹೇಳಿದ್ದರು ‘‘ನನ್ನ ಹಿರಿಯ ಸೊಸೆ ಇದ್ದಾಳಲ್ಲ. ಅವಳು ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ಹಾಗೆ, ಬಹಳ ಶ್ರಮಗಾರ್ತಿ. ಸ್ವಾಭೀಮಾನಿ. ನನ್ನ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಹಿರಿ ಸೊಸೆಯ ಕೊಡುಗೆ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದು’’ ಇದಿನಬ್ಬರ ಪತ್ನಿ ಅಂದರೆ ನನ್ನ ದೊಡ್ಡಮ್ಮನೂ ಶ್ರಮದ ಮೇಲೆ ಅಗಾಧ ನಂಬಿಕೆಯಿಟ್ಟವರು. ಸೋಮಾರಿಗಳನ್ನು, ತಿಂದುಂಡು ಒರಗುವ ಹೆಂಗಸರನ್ನು ಕಂಡರೆ ಅವರಿಗಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಇದಿನಬ್ಬರು ಸೋತರು. ಅತ್ತ ಸೊಸೈಟಿಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆಗ ತೆಂಗಿನ ನಾರಿನಿಂದ ಹಗ್ಗ ಮಾಡಿ ಮಾರಿ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸಾಕಿ ಬೆಳೆಸಿದವರು ಇದಿನಬ್ಬರ ಪತ್ನಿ. ಅಂದರೆ ನನ್ನ ದೊಡ್ಡಮ್ಮ.

 ಅಂತೆಯೇ ಅತ್ತಿಗೆಯ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಗೋಸಾಕಣೆ ಅವಿನಾಭಾವವಾಗಿ ಬೆಸೆದಿತ್ತು. ಹಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಅವರಿಗೆ ಎಂದೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಅವರ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದ ಬಳುವಳಿ. ಇಬ್ಬರು ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅವರು ಆ ಹಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದಿಗೂ. ‘ಗೋವುಗಳನ್ನು ಸಂಬಾಳಿಸಬಹುದು. ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಸಂಬಾಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅತ್ತಿಗೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಕೆಲಸಗಾರರು ಈ ಕಷ್ಟದ, ಸೆಗಣಿ ಬಳಿಯುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲವಂತೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ದೂರದ ಊರಿಂದ ಅಂದರೆ ಬಿಜಾಪುರ ಆ ಕಡೆಯ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅತ್ತಿಗೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಹುಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು. ಹುಲ್ಲು ಬೆಳೆಸಲು ಅವರ ಹಿತ್ತಲಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗವಿಲ್ಲ. ಗದ್ದೆಯಿಲ್ಲ. ದೂರದಿಂದ ಲೋಡ್‌ಗಟ್ಟಳೆ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಕ್ರಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಹುಲ್ಲನ್ನು ಹಣಕೊಟ್ಟೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಬೇಕು. ಸುಮಾರು 50 ದನಗಳಿಗೆ ಅದೆಷ್ಟು ಲೋಡು ಹುಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡರೂ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಅವರ ಪತಿಯ ಮೂಲಕ ಬೇರೆ ತರಕಾರಿ ಅಂಗಡಿಗಳ ವೇಸ್ಟ್ ತರಕಾರಿಗಳು, ಅದರ ಸಾಗಾಟದ ಹುಲ್ಲುಗಳು ಇವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದನದ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಬೇಕು. ಮುಂಜಾವು ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗೆ ಅತ್ತಿಗೆ ಏಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲಸದವರನ್ನೂ ಎಬ್ಬಿಸಿ, ಈ ಹಟ್ಟಿಯ ಕೆಲಸ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ ಮೂವತ್ತು, ನಲವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ಬಿಡದೆಯೇ ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೆ ‘‘ನಿಮ್ಮ ಹಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೋರಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರೆ ಏನು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ?’’

ಅತ್ತಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ‘‘ಏನು ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಹೋರಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಗದ್ದೆ ಉಳುವುದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಗದ್ದೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಈಗ ಯಾರೂ ಗದ್ದೆಗಳನ್ನು ಉಳುವುದಕ್ಕೆ ಹೋರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಹಟ್ಟಿಯಲ್ಲೇ ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಹೋರಿಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಹುಲ್ಲು ಹಾಕಿ ಸಾಕಬಹುದು? ಇರುವ ದನಗಳಿಗೇ ಇಲ್ಲಿ ಜಾಗವಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಲೋಡ್ ಹುಲ್ಲಿಗೆ ಚಾರ್ಜ್ ಎಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ ಗೊತ್ತುಂಟಾ....? ಹೋರಿ ಕರು ದೊಡ್ಡದಾದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಮಾರುತ್ತೇವೆ...ಹಾಗೆ ಮಾರಿ ಬಂದ ಹಣದಿಂದ ಇರುವ ದನಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ’’ ‘‘ಹುಲ್ಲನ್ನೆಲ್ಲ ಕ್ರಯಕೊಟ್ಟು ತರಬೇಕಲ್ಲ, ದುಬಾರಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆ?’’ ಎಂದರೆ ಅವರು ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಹುಲ್ಲು, ಅದರ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಅವುಗಳೇ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅದರ ಸೆಗಣಿ, ಮೂತ್ರ ಎಲ್ಲವೂ ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ಬೇಕು. ಸೆಗಣಿ, ಮೂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಮಾರಿದರೆ ಬಂದ ಹಣ ಹಸುಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸಲು ಭಾಗಶಃ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ದನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನೂ ಅತ್ತಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಹಸುವಿನ ಜೊತೆಗೆ ಅತ್ತಿಗೆ ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿಯಿತ್ತಂತೆ. ಅದು ಅತ್ತಿಗೆ ಸ್ವತಃ ಆಹಾರ ಕೊಡದೇ ಇದ್ದರೆ ತಿನ್ನುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ, ಅತ್ತಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಬಿದ್ದು ಕಾಲು ಮುರಿದುಕೊಂಡರು. ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸೇರಿದರು. ಸುಮಾರು ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಅತ್ತಿಗೆಯ ಆ ಪ್ರೀತಿ ಪಾತ್ರ ಹಸುವಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕೆಟ್ಟಿತು. ಅತ್ತಿಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಿಂದ ಡಿಸ್‌ಚಾರ್ಜ್ ಆಗುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಸು ಏನನ್ನೂ ತಿನ್ನದೇ ಸತ್ತೆ ಹೋಯಿತಂತೆ. ‘‘ಕೆಲಸಗಾರರಷ್ಟೇ ನೋಡಿಕೊಂಡರೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಾಗಿಯೇ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನನಗೂ, ಹಸುಗಳಿಗೂ ಸಮಾಧಾನ’’ ಎಂದು ಅತ್ತಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ನುಡಿದಿದ್ದರು. ತನ್ನ ಗೋಸಾಕಣೆಯ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ನೀನೇನಾದರೂ ಬರೆಯಲು ಕೂತರೆ, ದೊಡ್ಡ ಕಾದಂಬರಿಯಾದೀತು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅತ್ತಿಗೆ. ‘‘ಅಣ್ಣ ನಿಮ್ಮ ಗೋಸಾಕಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ...’’ ಎಂದು ಅತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಅವರು ತುಂಟತನದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ‘‘ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಹಾಲಿನಿಂದ ಬಂದ ದುಡ್ಡನ್ನು ಎಣಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಅವರೇ’’ ಅತ್ತಿಗೆಯ ಗೋಸಾಕಣೆಯ ಕನಸಿನ ಹಿಂದೆ ಅಣ್ಣನ ಬಲವಾದ ಬೆಂಬಲವಿದೆ. ಅದನ್ನು ಒಂದು ಉದ್ಯಮ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದದ್ದು ನಿನ್ನ ಅಣ್ಣನೇ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
 ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ತಿಗೆ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಿಯೇ ಬದುಕಿದರು. ಇಂದಿಗೂ ಅವರು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇ ಈ ಗೋಸಾಕಣೆ. ಕೆಲಸದವರ ಮೂಲಕ ಮೊದಲು ಹಾಲನ್ನು ಮನೆಮನೆಗೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ಹಾಲನ್ನು ಸಾಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ವಾಹನವಿದೆ. ಈ ಗೋಸಾಕಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ದುಡ್ಡಿನಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಿಕರಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ನೆರವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿ ರಮಝಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಣದಿಂದಲೇ, ಕುಟುಂಬಿಕರಿಗೆ ಝಕಾತ್ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಡ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಅತ್ತಿಗೆಯ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಅಮೀರ್ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಕಂಪೆನಿಯಲ್ಲಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. ಮಗ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ 15-20 ವರ್ಷಗಳಾಗಿವೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಕಿರಿಯ ಮಗ ಹುರೈರ್ ಮಂಗಳೂರಲ್ಲೇ ಖ್ಯಾತ ಮೀನಿನ ಉದ್ಯಮಿ. ಪತಿಯೂ ಉದ್ಯಮಿ. ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಅತ್ತಿಗೆಗೆ ವಯಸ್ಸಾಗಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯವೂ ಮೊದಲಿನಂತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದಕ್ಕೆ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಒಪ್ಪುತ್ತಿಲ್ಲ.

‘‘ಕೆಲಸಗಾರರು ಸಿಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲ. ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಆದರೆ ಇದ್ದ ಹಸುಗಳನ್ನು ಮಾರಿ, ಹಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ’’ ಹೀಗೆಂದು ಹಲವು ಬಾರಿ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಅತ್ತಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈವರೆಗೂ ಹಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದಕ್ಕೆ ಅವರಿಂದಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಹಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. 60 ದನಗಳಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ 15 ದನಗಳಿವೆ. ಅತ್ತಿಗೆ ಅವರ ಆರೋಗ್ಯ ಮೊದಲಿನಂತಿಲ್ಲ. ವಯಸ್ಸೂ ಇದರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಯಿಟ್ಟಿದೆ. ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಅವರನ್ನು ಕಾಡಿದೆ. ಇದೆಲ್ಲ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ಗೋಸಾಕಣೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮೊನ್ನೆ ಪತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಉಮ್ರಕ್ಕೆಂದು ಮಕ್ಕಾಕ್ಕೆ ಹೊರಟವರು ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದರು ‘‘ಇಲ್ಲ ಇನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೆಲಸದವರು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ನೋಡಬೇಕು...ಸರಿಯಾಗದಿದ್ದರೆ ಮುಚ್ಚುವುದೇ...’’

 ಆದರೆ ಅತ್ತಿಗೆಯ ಮನಸ್ಸು ನನಗೆ ಗೊತ್ತು. ತಂದೆ ಕೊಟ್ಟ ಒಂದು ದನದೊಂದಿಗೆ ಮಾವನ ಮನೆಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರು. ಮಾವ ಗಣ್ಯ ರಾಜಕಾರಣಿ, ಪತಿ ಎಂಎಲ್‌ಎ ಒಬ್ಬರ ಮಗ ಎನ್ನುವ ಯಾವ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಸೆಗಣಿ ಬಾಚಿ ತನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡವರು ಅತ್ತಿಗೆ. ಖಾಲಿ ಬದುಕಿಗೆ ಆಸರೆಯಾದ ಈ ಹಸುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದು ಅವರಪಾಲಿಗೆ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣವೂ ದುಡಿಮೆಯನ್ನೇ ಬದುಕಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಅತ್ತಿಗೆಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರು ನೆನಪು ‘‘ತನ್ನ ಹಸುಗಳದ್ದೇ...’’. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಮಗನ ಜೊತೆಗೆ ಇರಲು ಹೋದವರು ‘‘ನನ್ನ ಹಸುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತುಂಬ ಸಮಯವಾಯಿತು’’ ಚಿಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಜ್ಜ್‌ಗೆಂದು ಹೋದವರಿಗೂ ಹಸುಗಳದೇ ನೆನಪು. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಅತ್ತಿಗೆ ತನ್ನ ಹಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನನಗೆ ಕಲ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಡಾಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಕತೆಗಳು

 ಗೆಳೆಯ
ಅವನು ನನ್ನ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯ.
ತನ್ನ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಗೆಳೆಯನಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ‘‘ಇವನು ನನ್ನ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯ. ಮುಸ್ಲಿಮನಾದರೂ ಎಲ್ಲ ಮುಸ್ಲಿಮರಂತಲ್ಲ. ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೆಯವನು’’

ಜಪ್ತಿ
ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ ರೈತನಿಗೆ ಜಪ್ತಿ ನೋಟಿಸ್ ಬಂತು.
ಅಲ್ಲಿ ಜಪ್ತಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ರೈತನ ಮಾನ ಮರ್ಯಾದೆ, ಗೌರವ ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೇನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ ಬಂದವರು ಅದನ್ನೇ ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಿದರು.
ರೈತ ಕುಟುಂಬ ಸಹಿತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ.

ಡಾಕ್ಟರ್
ಪ್ರತಿ ದಿನ ಆ ತರುಣ ಡಾಕ್ಟರ್‌ನ್ನು ನೋಡಲು ಅವಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಡಾಕ್ಟರ್ ಎದೆಗೆ ಸ್ಕೆತೋಸ್ಕೋಪ್ ಇಟ್ಟು, ನಿಮಗೆ ಏನೂ ಆಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.
ಒಂದು ದಿನ ಡಾಕ್ಟರ್ ಸ್ಕೆತೋಸ್ಕೋಪ್‌ನ್ನು ಅವಳ ಎದೆಗೆ ಒತ್ತಿ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿದರು.
ಸ್ಕೆತೋಸ್ಕೋಪ್ ಹೇಳದ್ದನ್ನು ಅವಳ ಕಣ್ಣಿನ ಮೂಲಕ ಅವರು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡರು.
‘‘ಡಾಕ್ಟರ್, ಏನಾದರೂ ಗೊತ್ತಾಯಿತಾ?’’
‘‘ಗೊತ್ತಾಯಿತು...ಹೃದಯದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಣಮ್ಮಾ...’’ ಎಂದು ನಕ್ಕರು.

ಆಸೆ
ಚುನಾವಣೆ. ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ‘‘ಊರಿನ ಸೇವೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎನ್ನೋದು ನನ್ನ ಆಸೆ. ನನ್ನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿಸಿ’’
ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅವನ ಆಸೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿದರು.

ಕಕ್ಕಸು
ಮನೆಗೆ ಬಂದರೆ ಕಕ್ಕಸು ಬ್ಲಾಕ್ ಆಗಿತ್ತು.
ತಕ್ಷಣ ಅವನಿಗೆ ಊರ ದಲಿತರ ನೆನಪಾಯಿತು.
ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ದಲಿತರ ಕೇರಿಗೆ ಹೊರಟ. ದಲಿತನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ ಕೊಟ್ಟು ಮರಳಿ ಬರುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಮಾಡಿದ ಹೇಲನ್ನು ತುಳಿದ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ಅವನು ಬಸಬಸನೆ ವಾಂತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳ ತೊಡಗಿದ.

ಸೇಡು
ಮತ ಹಾಕುತ್ತೇನೆಂದು ರಾಜಕಾರಣಿಯಿಂದ ನೂರು ರೂ. ಇಸ್ಕೊಂಡ ರೈತ. ಮತ ಹಾಕದೆ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡ.
ಭರವಸೆಕೊಟ್ಟು ಮೋಸ ಮಾಡಿದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಮೋಸ ಮಾಡಿದ ತೃಪ್ತಿ ಅವನದು.

ಕಾಯಿಲೆ
ಪುಟ್ಟೂರು ಎನ್ನುವುದೊಂದು ಊರು.
ಆ ಊರಿನ ಸರಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ತರುಣಿ ವೈದ್ಯೆಯೊಬ್ಬಳು ಆಗಮಿಸಿದರು.
ಅಂದಿನಿಂದ ಊರಿನ ಯುವಕರಿಗೆಲ್ಲ ನಿಗೂಢ ಜ್ವರ ಕಾಡತೊಡಗಿದವು.
ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿ ಬಂದವು. ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯಾಯಿತು.
ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಯಿತು. ಆ ಜ್ವರವನ್ನು ಪುಟ್ಟೂರು ಜ್ವರ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಯಿತು.
ಸರಿ, ತನಿಖೆಗೆ ತಜ್ಞರನ್ನು ಪುಟ್ಟೂರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು.
ಒಂದು ತಿಂಗಳ ತನಿಖೆಯ ಬಳಿಕ ತಜ್ಞರು ‘‘ಸರಕಾರಿ ವೈದ್ಯೆಯನ್ನು ಬೇರೆ ಊರಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲು’’ ಶಿಫಾರಸು ನೀಡಿದರು.

ಬೆಂಗಳೂರು ಸ್ಫೋಟ: ಬಂಧಿತರು ‘ತಕ್ಷಣ’ದ ಆರೋಪಿಗಳು’?

‘‘ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪೊಲೀಸರು ಆತನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ನನ್ನ ಮಗ ತಕ್ಷಣದ ಶಂಕಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಆತನ ವಿರುದ್ಧ ಪುರಾವೆಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಬಳಿಕ ಪೊಲೀಸರು ಆತನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಾರಿಯೂ ನನ್ನ ಮಗ ನಿರಪರಾಧಿ ಎಂಬುದು ಸಾಬೀತಾಗುತ್ತದೆ’’
ಬಂಧಿತ ಮಹಮ್ಮದ್ ಬುಹಾರಿಯ ತಾಯಿ

 ಒಬ್ಬ ಅತ್ಯಾಚಾರಿ ಆರೋಪಿ ಅಥವಾ ಕಳವು ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ವರ್ಷಾನುಗಟ್ಟಳೆ ದೂಡುವ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದು ನೀರು ಕುಡಿದಷ್ಟೇ ಸುಲಭ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟ ನಡೆದ ಬೆನ್ನಿಗೇ ಅದರ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಮೂಲಭೂತವಾದಿ ಸಂಘಟನೆ ಅಲ್‌ಉಮ್ಮಾ ಎನ್ನುವ ಗುಮ್ಮನನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಮೂವರು ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಮೂವರು ನಿಜವಾದ ಅಪರಾಧಿಗಳೇ ಎಂಬ ಸಂಶಯವನ್ನು ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ಬರೇ ಅನುಮಾನದ ಮೇರೆಗೆ ಇವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಬಲವಾದ ಆಧಾರಗಳು ಪೊಲೀಸರ ಬಳಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಫಸ್ಟ್‌ಪೋಸ್ಟ್ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಎಪ್ರಿಲ್ 17ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ ಶಾಮೀಲಾಗಿರುವ ಆರೋಪದಲ್ಲಿ ಮೂವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬಂಧನ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರೊಂದಿಗೆ ನಂಟು ಹೊಂದಿರುವ ಗುಂಪುಗಳು ಮರುಸಂಘಟಿತವಾಗಿವೆಯೇ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ದಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈಗಲೂ ಪರದಾಡುತ್ತಿವೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅಲ್‌ಉಮ್ಮಾನ ಎನ್ನುವ ಸಂಘಟನೆ ಎಂದೋ ವಿಸರ್ಜನೆಗೊಂಡಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಪೊಲೀಸರು ಏನನ್ನು ಸಾಬೀತು ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿದ್ದಾರೆ? ಎಂದು ಫಸ್ಟ್‌ಪೋಸ್ಟ್ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ.

38 ವರ್ಷದ ಸೈಯದ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಬುಹಾರಿ ಯಾನೆ ಕಿಚನ್ ಬುಹಾರಿ, 39 ವರ್ಷದ ಪೀರ್ ಮೊಹಿದ್ದೀನ್ ಮತ್ತು 30 ವರ್ಷದ ಬಶೀರ್ ಯಾನೆ ಸುನ್ನತ್ ಬಶೀರ್ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬುಹಾರಿಯನ್ನು ಈ ಹಿಂದೆ ಕೋಯಂಬತ್ತೂರು ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿ ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ಗುರುತಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಆತ ವಿಚಾರಣೆಯ ಬಳಿಕ ದೋಷಮುಕ್ತ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿತ್ತು.

ಬಂಧಿತರು ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಇನ್ನಷ್ಟೆ ನೀಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಮೋಟರ್ ಸೈಕಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಬಂಧಿತರು ಸ್ಫೋಟ ನಡೆಸಿದವರಿಗೆ ವಸ್ತು ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆರವು ನೀಡಿರಬಹುದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಅನಾಮಧೇಯ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬೈಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಿಸಿತ್ತು. ಶಂಕಿತನೊಬ್ಬ ಬೈಕನ್ನು ವೆಲ್ಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದ ವೇಳೆ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಮಿಸ್ಡ್ ಕಾಲ್‌ನ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಎನ್‌ಐಎ ಹೇಳಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ‘ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್’ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಸ್ಫೋಟ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಕರೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಪೀರ್ ತನ್ನ ನೆರೆಯವನ ಫೋನ್ ಬಳಸಿದ್ದ ಎಂಬುದನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ಬಳಿಕ, ಚೆನ್ನೈ ಮೂಲದ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸೆಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳ ಬಳಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಪೊಲೀಸರು ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ‘ಡೆಕ್ಕನ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್’ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

 ಬುಹಾರಿಯನ್ನು 1998ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೊಯಂಬತ್ತೂರ್ ಸರಣಿ ಸ್ಫೋಟ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಆತ ಕೊಯಂಬತ್ತೂರ್ ಸ್ಫೋಟ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆಗ ದೋಷಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದ.
‘‘ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪೊಲೀಸರು ಆತನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ನನ್ನ ಮಗ ತಕ್ಷಣದ ಶಂಕಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಆತನ ವಿರುದ್ಧ ಪುರಾವೆಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಬಳಿಕ ಪೊಲೀಸರು ಆತನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಾರಿಯೂ ನನ್ನ ಮಗ ನಿರಪರಾಧಿ ಎಂಬುದು ಸಾಬೀತಾಗುತ್ತದೆ’’ ಎಂದು ಆತನ ತಾಯಿ ರಮ್‌ಝಾದ್ ಹೇಳಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯದು ಬೀಡಿ ಕಟ್ಟುವ ದುಡಿಮೆ. ‘‘ನನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕೋಯಂಬತ್ತೂರು ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟದ ಆರೋಪದಲ್ಲಿ ಆರು ವರ್ಷ ಜೈಲಿನೊಳಗೆ ಹಾಕಿದರು. ವಿಚಾರಣೆಯ ಬಳಿಕ ಅವನನ್ನು ನಿರಪರಾಧಿ ಎಂದು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟರು. ಆರು ವರ್ಷ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಅವನು ಜೈಲಲ್ಲಿ ಕಳೆದ. ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಬಂದು ಅವನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಸಂಸಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಪೊಲೀಸರು ಅವನ ಬೆನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿಲ್ಲ’’ ಎಂದು ತಾಯಿ ಅಳಲು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆತನ ಹೆಂಡತಿ ಈಗಾಗಲೇ ಮದರಾಸು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ತನ್ನ ಗಂಡನನ್ನು 2011ರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕ ಎಲ್.ಕೆ. ಅಡ್ವಾಣಿಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿದ ಪೈಪ್ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡವೊಂದು ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಕರೆದಿತ್ತು ಹಾಗೂ ತಂಡದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ತನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ್ದರು ಎಂದು ತನ್ನ ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಬುಹಾರಿ ಹೆಂಡತಿ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

 ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಿಷೇಧಿತ ಗುಂಪು ಅಲ್ ಉಮ್ಮಾ ಜೊತೆಗೆ ಬುಹಾರಿ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಪರ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಈ ಗುಂಪು ಬೆಂಗಳೂರು ಸ್ಫೋಟದ ರೂವಾರಿಗಳಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡಿರಬಹುದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಅನಾಮಧೇಯ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳು ಹೇಳಿವೆ.ಕೊಯಂಬತೋರ್ ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದ ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನೇ ಬೆಂಗಳೂರು ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವುದು ಪೊಲೀಸರು ಬುಹಾರಿಯ ಮೇಲೆ ಸಂಶಯ ಪಡಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸದ ಗುಪ್ತಚರ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ವರದಿಯೊಂದು ಹೇಳಿದೆ.
‘‘ಕೊಯಂತೋರ್ ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನೇ ಬೆಂಗಳೂರು ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲೂ ಬಳಸಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಲ್-ಉಮ್ಮಾ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಬರ್ಖಾಸ್ತುಗೊಂಡಿದೆ. ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರು ಮರುಸಂಘಟಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರು ಸ್ಫೋಟ ಅವರ ದಾಳಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಶಂಕೆ. ಹಲವು ನಿಷೇಧಿತ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಸದಸ್ಯರು ಮರುಸಂಘಟಿತರಾಗುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಗಳಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿರಬಹುದು’’ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅದೇ ವೇಳೆ, ಬುಹಾರಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪೊಲೀಸರೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ಕಣ್ಗಾವಲಿನಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅದೇ ಅಧಿಕಾರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಮರ

ಮರ
ಈ ಮರ ನಾನೂರು
ವರ್ಷ ಹಿಂದಿನದಂತೆ!
ಇದರ ನೆರಳಲ್ಲಿ
ಕೆಲ ನಿಮಿಷ ತಂಗಿದ ನಾನು
ಅದರ ಕಾಂಡಕ್ಕೆ ಕಿವಿ ನೀಡಿದೆ...
ನಾನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ
ಜನರ ಪಿಸು ಮಾತುಗಳು ಕೇಳುತ್ತಿತ್ತು
ಅಷ್ಟೂ ಹೊತ್ತು
ಆ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಜೊತೆ
ಉಸಿರಾಡಿದೆ
ಆ ಮರದ
ನೆರಳಿಂದ ಹೊರ ಬಂದ ನಾನು
ನಾನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ
ಮನುಷ್ಯನಾದೆ!

ನಾನು
ನನ್ನ ನೋವು ನಿನ್ನದು
ನಗು ನಿನ್ನದು...
ಧ್ವನಿ ನಿನ್ನದು
ಮೌನ ನಿನ್ನದು
ನನ್ನ ದೇಹದ ಕಣ ಕಣಗಳಲ್ಲೂ ನೀನು!
ಹೇಳು ದೊರೆ
ಹಾಗಾದರೆ ನಾನೆಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ?
ನನ್ನ ನೆಪದಲ್ಲಿ
ಈ ಜಗದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿರೂದು
ನೀನೇ ಎನ್ನುದನ್ನು
ಈ ರಾತ್ರಿ ನಾನು ಅರಿತೆ

ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಕತೆಗಳು

ಮರಳು ಶಿಲ್ಪಿ
ಅವನೊಬ್ಬ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಮರಳ ಶಿಲ್ಬಿ.
ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಅದೆಂತಹ ಅದ್ಭುತವಾದುದನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲಿಸಬಲ್ಲ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ದೊರಕಿತ್ತು.
ಅವನಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಯಿತು. ಒಂದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ದಾಂಪತ್ಯ ಮುರಿದು ಬಿತ್ತು.
ಅವಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದರು ‘‘ಅಂತಹ ಕಲಾವಿದನೊಂದಿಗೆ ಯಾಕೆ ಬದುಕಲಾಗಲಿಲ್ಲ’’
‘‘ಅವನೊಬ್ಬ ಮರಳ ಶಿಲ್ಪಿ. ಮರಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಲಾರದು ಎನ್ನುವುದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ’’

ಎಂಜಿನಿಯರ್
ಅವನೊಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಎಂಜಿನಿಯರ್.
ಅವಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ‘‘ಹೇಳು...ನೀನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದಾದರೆ...ನಿನಗೆ ತಾಜ್‌ಮಹಲ್‌ಗಿಂತಲೂ ಸುಂದರ ಕಟ್ಟಡ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವೆ...’’
ಅವಳು ನಕ್ಕು ಉತ್ತರಿಸಿದಳು...‘‘ನೀನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ರೆ...ಆ ಕಾಜಾಣ ಹಕ್ಕಿಯ ಗೂಡನ್ನು ನಿನ್ನ ಕೈಯಾರೆ ನನಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಡು...ನಿನ್ನ ಮದುವೆಯಾಗುವೆ...’’

ಕಲಿಕೆ
ನದಿ ತೀರದ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಆತ ಚಳಿಯಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಾ ಗೆಳೆಯನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ‘‘ಈಜು ಕಲಿಯುವ ಮೊದಲ ಹಂತ ಯಾವುದು?’’
ಗೆಳೆಯ ‘‘ಇದು ಮೊದಲ ಹಂತ’’ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಆತನನ್ನು ನದಿಗೆ ದೂಡಿದ.

ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ
 ‘‘ಒಳ್ಳೆಯ ಗುರು, ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಷ್ಯನ ಮಾನದಂಡ ಯಾವುದು ಗುರುಗಳೇ?’’
ಶಿಷ್ಯ ಕೇಳಿದ.
ಸಂತ ಶಾಂತವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದ ‘‘ಪ್ರತಿ ಗುರುವಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಶಿಷ್ಯನಿರುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿ ಶಿಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಗುರುವೂ ಇರುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನೊಳಗೆ ಶಿಷ್ಯನಿರುವುದು ಅರಿತ ಗುರು ಒಳ್ಳೆಯ ಗುರು. ತನ್ನೊಳಗೆ ಗುರುವಿರುವುದು ಅರಿಯದ ಶಿಷ್ಯ ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಷ್ಯ’’

ದೊಡ್ಡ ಕವಿ
ಮಹಾ ಕವಿಯಾತ. ಬರೆದರೆ ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನೇ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ.
ಒಮ್ಮೆ ಅವನ ಪುಟ್ಟ ಮಗು ಕೇಳಿತು ‘‘ಅಪ್ಪಾ ನೀನು ಬರೆದದ್ದು ಯಾಕೆ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ...’’
‘‘ಯಾಕೆಂದರೆ ಪಂಡಿತರಿಗಷ್ಟೇ ಅದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ ಮಗು...’’
‘‘ಸರಿ, ನನಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತಹ ಒಂದು ಪದ್ಯ ಬರಿ...’’
ಕವಿ, ಸರಳ ಪದ್ಯವೊಂದನ್ನು ಬರೆಯಲು ಹೊರಟ.
ವರ್ಷ ಒಂದು ಉರುಳಿತು. ಎರಡಾಯಿತು. ಸರಳವಾದ ಪದ್ಯವೊಂದನ್ನು ಬರೆಯಲು ಅವನಿಗಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಕೊನೆಗೆ ಸೋತು ಮಗುವಿಗೆ ಹೇಳಿದ ‘‘ಮಗುವೇ....ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವ ಸರಳ ಪದ್ಯ ಬರೆಯುವಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಕವಿ ನಿನ್ನ ಅಪ್ಪ ಅಲ್ಲ’’
ಅಂದು ಅವನಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಒಂದು ಸರಳ ಶಬ್ಬ ಹೊಳೆಯಿತು. 

ಹುಟ್ಟು ಹಬ್ಬ
ತಾಯಿಗೆ ನೂರು ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿಯಾಯಿತು.
 ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಸಂಭ್ರಮ. ದೇಶವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದರು.
ತಾಯಿಯ ಹುಟ್ಟು ಹಬ್ಬ ಆಚರಣೆಗೆ ವೇದಿಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.
ಕೇಕು ತಂದರು. ಅದರ ಮೇಲೆ ಮೊಂಬತ್ತಿ ಹಚ್ಚಿದರು.
ಹಿರಿಯ ಮಗ ಹೇಳಿದ ‘‘ಇಬ್ಬರು ಹೋಗಿ, ತಕ್ಷಣ ತಾಯಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮದಿಂದ ಕರೆತನ್ನಿ’’

ಮರಣ
ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕನನ್ನು ಜೈಲಿನೊಳಗೆ ಬಂಧಿಸಿಡಲಾಯಿತು.
ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಸಣ್ಣ ಕೋಣೆ.
ಅಲ್ಲಿ ಬೇರೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಸಣ್ಣದೊಂದು ಕಿಂಡಿ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಆಹಾರ ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಒಂದು ದಿನ ಜೈಲರ್ ಕೇಳಿದ ‘‘ಹೇಳು, ನಿನಗೇನು ಬೇಕು’’
ಲೇಖಕ ಹೇಳಿದ ‘‘ಪೆನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾಗದ’’
‘‘ಅದೊಂದು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೇನಾದರೂ ಕೇಳು’’ ಜೈಲರ್ ಇನ್ನೊಂದು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ.
‘‘ಹಾಗಾದರೆ ನನಗೆ ಮರಣವನ್ನು ಕೊಡಿ’’ ಲೇಖಕ ಕೇಳಿದ.

ತುಳಿತ
ರೈತ ಮಣ್ಣನ್ನು ತುಳಿದ. ಬೆಳೆ ಬೆಳೆದ.
ಅದನ್ನು ಉಂಡ ಮನುಷ್ಯ ರೈತನನ್ನು ತುಳಿದ.
ತಾನೇ ಅಳಿದ.

ಈ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿರುವುದು ಎರಡೇ ಸಮುದಾಯ

 ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಕೇವಲ ಬಿಜೆಪಿ ಯಿಂದ ಅಥವಾ ಮೋದಿಯಂತಹ ನಾಯಕರಿಂದಷ್ಟೇ ಆತಂಕವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ಎಷ್ಟು ಸತ್ಯ? ಸಿಖ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸಿಗರಷ್ಟೇ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು ಎನ್ನುವುದು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಸತ್ಯ? ಈ ಎರಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಉಜ್ಜಿ ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಸಿಖ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದುದು ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿಯ ಹತ್ಯೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಿಕ್ಖರು ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಅವರ ಮೇಲೆ ಅಂದು ಆ ಪರಿಯ ಹಿಂಸೆ ನಡೆಯಿತು. ಆ ಹಿಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು ಕೇವಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯ ಕರ್ತರು ಅಥವಾ ಮುಖಂಡರು ಮಾತ್ರ ಎನ್ನುವುದು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸುಳ್ಳು. ಆಳದಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ ಸಮು ದಾಯದ ಜೊತೆಗೆ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರೆಸ್ಸೆಸ್ ನಾಯಕರೂ ಇದೇ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಅಸಹನೆಯನ್ನು ತೀರಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಸಿಖ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಖಂಡರಿದ್ದರೂ, ಆಳದಲ್ಲಿ ಆರೆಸ್ಸೆಸ್ ಮನಸ್ಸು ಭಾರೀ ಕೆಲಸ ವನ್ನು ಮಾಡಿತ್ತು. ಸಿಖ್ಖರು ಅಂದು ಆ ಪರಿಯ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ್ದು ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅವರು ಈ ದೇಶದ ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯ ವಾಗಿದ್ದರು.

ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ‘ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ’ ಎನ್ನುವುದೇ ಒಂದು ಸಮುದಾಯ. ಇವರು ಮುಸ್ಲಿಮರಾಗಿ ರಬಹುದು, ಹಿಂದೂಗಳಾಗಿರಬಹುದು, ಬೌದ್ಧ ರಾಗಿರಬಹುದು, ತಮಿಳರಾಗಿರಬಹುದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಹಿಂಸೆ, ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳ ಮೇಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನಾವು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಹಿಂದೂಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು. ಬಾಂಗ್ಲಾದಲ್ಲೂ ಹಿಂದೂಗಳ ಮೇಲೆ ಹಿಂಸಾಚಾರ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವರದು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯ. ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧರ ಮೇಲೆ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ನರಮೇಧ ನಡೆಯಿತು. ಬೌದ್ಧರನ್ನು ಕಂಡ ಕಂಡಲ್ಲಿ ಅಟ್ಟಾಡಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಕೊಂದು ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಇಂದು ಅದೇ ಬೌದ್ಧರು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರಾಗಿ ಮೆರೆದಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ಕಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಾವು ಅಹಿಂಸೆಯ ಸಂಕೇತ ಎಂದು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತೇವೆ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧರು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿ ರುವಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹಿಂಸೆ ಬರ್ಬರ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದೆ. ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ 2004ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೋಮು ಗಲಭೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 200 ಮಂದಿ ಅಮಾಯಕ ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇದೇ ಬೌದ್ಧರು ಕೊಂದು ಹಾಕಿದ್ದರು. ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧರು ಕ್ರೌರ್ಯ ಮೆರೆಯು ತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಧರ್ಮ ವಾಗಿರುವ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿದಾಗ ಯಾವುದೇ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಎಸಗಲಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಹಿಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ನೇರ ಪಾತ್ರವಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಈಗಾಗಲೇ ವರದಿಯಿಂದ ಬಯಲಾಗಿದೆ.

 ಆದುದರಿಂದಲೇ, ನಾವು ಭಾರತದ ಕೋಮು ಗಲಭೆಯನ್ನು ಬರೇ ಬಿಜೆಪಿಗಷ್ಟೇ ನಂಟು ಹಾಕುವುದಕ್ಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯವೆನ್ನುವುದು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಕೇವಲ ಬಿಜೆಪಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಎಡಪಕ್ಷಗಳ ನಾಯಕರ ಆಳದಲ್ಲೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹೆಡೆಯಾಡು ವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಬಿಜೆಪಿ ಸರಕಾರಗಳೆಲ್ಲ ಅಳಿದು ಇಡೀ ದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಮಯವಾದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೋಮುಗಲಭೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಅಳಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಭ್ರಮೆ ಮಾತ್ರ. ಈ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸ ವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೋಮುಗಲಭೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಆರೆಸ್ಸೆಸ್ಸಿಗರು ಮಾತ್ರ ಭಾಗವಹಿಸಿರುವುದಲ್ಲ. ಆಳದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಬಹುತೇಕ ನಾಯಕರು ಬಿಜೆಪಿ ಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡದಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಕೋಮು ನಿಲುವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ಆಳದಲ್ಲಿ ಆರೆಸ್ಸೆಸ್‌ನ ‘ದೇಶಭಕ್ತಿ’ ಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಆ ದೇಶಭಕ್ತಿ, ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ಅಥವಾ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ರನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತದೆ. 

ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೋಮುಗಲಭೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಇಸವಿ ಮತ್ತು ಆಗ ಯಾವ ಸರಕಾರವಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಇದು ಅರ್ಥ ವಾಗುತ್ತದೆ. 1990ರಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭೀಕರ ಕೋಮುಗಲಭೆಗೆ ಸುಮಾರು 400 ಮಂದಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಬಲಿಯಾದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರಕಾರ ವಿತ್ತು. ಚೆನ್ನಾರೆಡ್ಡಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. 1990ರಲ್ಲಿ ಅಲಿಘರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೋಮು ಗಲಭೆಗೆ ಸುಮಾರು 200 ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಬಲಿಯಾದರು. ಆಗ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಇದ್ದುದು ಮುಲಾಯಂ ಸಿಂಗ್ ಯಾದವ್. 1992ರಲ್ಲಿ ಸೂರತ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೋಮುಗಲಭೆ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿತ್ತು. ಸುಮಾರು 200 ಮಂದಿ ಬಲಿಯಾದರು. ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮೈತ್ರಿ ಸರಕಾರ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. 1993ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಕೋಮುಗಲಭೆ ನಡೆಯಿತು. ಸುಮಾರು 1000 ಸಾವಿರ ಜನರು ಅದಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದರು. ಆಗ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಸರಕಾರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್. ಸುಧಾಕರ ನಾಯ್ಕೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಯಾಗಿದ್ದರು. ಆ ಸಾವು ನೋವಿನ ಗಾಯಗಳು ಇನ್ನೂ ಒಣಗಿಲ್ಲ. ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಬಿಡಿ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಬಾಬರೀ ಮಸೀದಿ ಕುಸಿದು ಬಿತ್ತು. ಆಗ ಈ ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿ ಯಾಗಿದ್ದವರು ನರಸಿಂಹ ರಾವ್. ಈತ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ನಾಯಕನಾದಾಕ್ಷಣ ತನ್ನೊಳಗಿನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯವನ್ನು ಬಲಿಕೊಡ ಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನೇ ಮಾಡಿದರು. ಬಾಬರಿ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೇ ಸೇರಬೇಕು. ಒಬ್ಬ ಎಡಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಆಳದಲ್ಲೂ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ದ್ವೇಷ ವಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಕುರಿತಂತೆ ಅವನೊಳಗೆ ವಿಚಿತ್ರ ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಸೇಡನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದೆ. ಆಳವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯದ ವಿಚಿತ್ರ ರೂಪಾಂತರ ಅದು. ಅವನು ಎಡಪಕ್ಷದವನಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನ ಆಳ ದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯ ಇನ್ನೂ ಹೆಡೆಯಾಡುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. 

ಹೀಗಿರುವಾಗ ನಾವು ಮೋದಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾದಾಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ವನಾಶ ವಾದಾಕ್ಷಣ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ರಿಗೆ ಭದ್ರತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಯಾವ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದರೂ ಸೇರಿರಲಿ. ಅವರ ಭದ್ರತೆ ಸರಕಾರದ ಹೊಣೆ. ಆ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಬಹು ಸಂಖ್ಯಾತರೊಳಗಿರುವ ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳು ಚುರುಕಾಗು ತ್ತಾರೆ. ದೋಚುವುದಕ್ಕೆ, ಕೊಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ, ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವರಿಗೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ಸಿಕ್ಕಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಸಂಭವಿಸುವುದು ಕೋಮುಗಲಭೆ. ಕೋಮು ಗಲಭೆಯಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಲಾಭವಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಥಳೀಯ ದರೋಡೆ ಕೋರರಿಗೆ, ಗೂಂಡಾಗಳಿಗೆ, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ, ವಂಚಕರಿಗೆ, ದಲ್ಲಾಳಿಗಳಿಗೆ, ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗೆ...ಹೀಗೆ ಹಲವು ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಲಾಭವಿದೆ. ನಷ್ಟ ಕೇವಲ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾನು ಆಗಾಗ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಗೆಳೆಯರ ಜೊತೆಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದು. ‘‘ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಶೇ. 80ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಹಿಂದೂಗಳು ಶೇ. 20 ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ ಅವರ ಸ್ಥಿತಿ ಏನಾಗುತ್ತಿತ್ತು?’’ ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಗೆಳೆಯರೂ ಹಿಂಜರಿದಿದ್ದರು. ನಾನೇ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕಾಯಿತು ‘‘ಹಿಂದೂಗಳು ಶೇ. 20 ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ ಅವರ ಸ್ಥಿತಿ ತುಂಬಾ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.’’.

  ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಎರಡೇ ಸಮುದಾಯ ಇರುವುದು. ಒಂದು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ. ಇನ್ನೊಂದು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ. ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಸಮುದಾಯ. ಇನ್ನೊಂದು ದುರ್ಬಲ ಸಮುದಾಯ. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಎಂದಾಕ್ಷಣ ನಾವು ಅವರನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಮರು, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಎಂಬ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹಿಂದೂಗಳು, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ತಮಿಳರು, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರೇ. ಭಾರತದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಕೆಂಗಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡುವವರಿಗೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಕುರಿತಂತೆ ಮಾತನಾಡುವ ನೈತಿಕತೆಯಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧರ್ಮವಲ್ಲ. ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಒಂದು ದುರ್ಬಲ ಸಮುದಾಯ. ಅವರೆಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಹೇಗಿದ್ದರೂ ಅವರ ರಕ್ಷಣೆ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರ ಕರ್ತವ್ಯ. ಇದು ನನ್ನ ಮಾತಲ್ಲ. ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧೀಜಿಯ ಮಾತು.

ಹಸಿದವರ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಮಸೀದಿ

ಹಸಿದ ನಾಯಿಗೆ
ತುತ್ತು ಉಣಿಸಿದಾತನಿಗೆ
ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನಿತ್ತೆ
ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿದಂದಿನಿಂದ 
ಹಸಿದವರ  ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ
ನನ್ನ ಮಸೀದಿಯನ್ನು
ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ....ದೊರೆಯೇ...
2
ಮದುಮಗನನ್ನು ಮೀಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ...
ಕರ್ಪೂರ ಪರಿಮಳ ತೊಯ್ದಿದೆ...
ಶೃಂಗರಿಸಿದ ಮಂಚ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ...
ನನ್ನ ದೊರೆಯೇ....
ಮಸೀದಿಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ
ತಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳುದಕ್ಕೆಂದು
ತೋಳು ಚಾಚಿ
ಸೆರಗು ಹಾಸಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ
ಮದುಮಗಳು....
ಅವಳೆದೆಯ ದಾಹವ ಕಂಡು
ಮದುಮಗ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ...
3
ನನ್ನ ಹಣೆಯ ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ
ಚಾಪೆ ಸವೆದು ಹೋಗಿದೆ
ದೊರೆಯೇ...
ಚಾಪೆಯಂತೂ ಸ್ವರ್ಗ ಸೇರಿತು...
ನನ್ನ ಹಣೆಯ
ಒಂದು ಗೆರೆಯೂ ಸವೆದಿಲ್ಲ...
ಸವೆಯದವನಿಗೆ ನಿನ್ನ
ಸ್ವರ್ಗವಿಲ್ಲ...
4
ಎಣಿಸಿದ ರಭಸಕ್ಕೆ
ಜಪಮಾಲೆ ಹರಿದು
ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದವು ದೊರೆಯೇ...
ಇದೀಗ ಈ ರಾತ್ರಿ
ನೀನು ಭಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ
ನೀಡಿದ ನಾಲ್ಕು ಪದಗಳನ್ನೇ
ಜಪ ಮಣಿಗಳಂತೆ
ಎಣಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ
5
ಪಂಡಿತರೆಲ್ಲ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಟ್ಟು
ಹೇಳಿದರು....
ಧರ್ಮವನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲ ಸೇರಿ
ಉಳಿಸಬೇಕು...
ತನ್ನನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಧರ್ಮ
ಸಾಯಲಿ ಬಿಡಿ....
ಇದೋ ಪಾಳು ಬಿದ್ದ ಧರ್ಮದ
ಬಲೆ ಹರಿದು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ
ನೀನೆ ನನ್ನನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕು ದೊರೆಯೇ....